Pozycjonowanie pacjenta z wysokim BMI – znaczenie pozycji ramped i systemu Oxford HELP® OXH350

Pozycjonowanie pacjenta przed znieczuleniem jest jednym z elementów przygotowania do bezpiecznego zarządzania drogami oddechowymi. U osób z otyłością nabiera ono szczególnego znaczenia ze względu na zmiany anatomiczne i fizjologiczne mogące wpływać m.in. na preoksygenację, wentylację oraz przebieg zabezpieczania dróg oddechowych.

Aktualne rekomendacje Society for Obesity and Bariatric Anaesthesia (SOBA), opublikowane w 2025 roku i zaakceptowane m.in. przez Difficult Airway Society, zalecają preoksygenację pacjentów z otyłością w pozycji ramped z uniesieniem głowy i górnej części ciała o co najmniej 30°, jeśli jest to możliwe. Wytyczne podkreślają także konieczność wcześniejszego zaplanowania strategii postępowania z drogami oddechowymi oraz zapewnienia odpowiedniego sprzętu.

Jednym z systemów służących do uzyskania odpowiedniego uniesienia pacjenta jest OXH350 System Pozycjonerów Oxford HELP Zestaw A Plus firmy Alma Medical, dostępny w ofercie Empireum.

OXH350 System Pozycjonerów Oxford HELP Zestaw A Plus

Dlaczego pozycjonowanie pacjenta z otyłością jest tak istotne?

U pacjentów z otyłością występują zmiany fizjologiczne istotne z punktu widzenia anestezjologii i zarządzania drogami oddechowymi. Aktualne rekomendacje SOBA wymieniają m.in. zmniejszoną czynnościową pojemność zalegającą płuc (FRC), niższe objętości oddechowe, zmniejszoną podatność płuc, większe zapotrzebowanie na tlen oraz większą skłonność do niedodmy. Wspólnie czynniki te mogą prowadzić do szybszego obniżania saturacji po indukcji znieczulenia.

Znaczenie mogą mieć także uwarunkowania anatomiczne. Większy obwód szyi czy ograniczenie jej ruchomości związane z rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej mogą utrudniać wentylację maską i wymagać odpowiednio zaplanowanego postępowania. Sam wskaźnik BMI nie przesądza jednak o wystąpieniu trudnych dróg oddechowych – pacjent powinien być oceniany indywidualnie.

Pozycjonowanie jest więc jednym z elementów całej strategii postępowania, obok oceny dróg oddechowych, przygotowania zespołu, właściwego sprzętu oraz zaplanowania procedur ratunkowych na wypadek trudności.

Więcej rozwiązań przeznaczonych do właściwego ułożenia chorego na sali operacyjnej znajduje się w kategorii pozycjonowanie pacjenta na bloku operacyjnym.

Czym jest pozycja ramped?

W pozycji ramped uniesione są głowa oraz górna część tułowia pacjenta. W literaturze opisującej pozycjonowanie do laryngoskopii jako punkt orientacyjny często stosuje się poziome ustawienie okolicy przewodu słuchowego zewnętrznego względem wcięcia mostka.

Materiały Alma Medical dotyczące Oxford HELP® odnoszą się do ustawienia tragusa względem wcięcia mostkowego. Producent wskazuje, że jeśli po zastosowaniu podstawowej konfiguracji ułożenie dróg oddechowych nie jest odpowiednie, można zastosować dodatkową poduszkę Oxford HELP® Plus, zapewniającą dalsze uniesienie.

Nie chodzi więc wyłącznie o podłożenie niewielkiej poduszki pod głowę. Odpowiednie pozycjonowanie obejmuje górną część ciała i powinno być dostosowane do anatomii konkretnego pacjenta oraz sytuacji klinicznej.

Co mówią aktualne zalecenia dotyczące pozycji ramped?

Wytyczne SOBA z 2025 roku zawierają silną rekomendację dotyczącą preoksygenacji pacjentów z otyłością w pozycji ramped, z uniesieniem głowy o co najmniej 30°, najlepiej już na stole operacyjnym. Autorzy podkreślają także znaczenie rozpoczęcia preoksygenacji możliwie wcześnie oraz właściwego przygotowania strategii postępowania z drogami oddechowymi.

W opublikowanym w 2026 roku komentarzu autorzy rekomendacji ponownie podkreślili zalecenie stosowania ramped position z uniesieniem ≥30°, zaznaczając jednocześnie, że wytyczne nie narzucają konkretnego sposobu ani urządzenia, za pomocą którego taka pozycja ma zostać osiągnięta. Dobór wyposażenia powinien umożliwiać optymalizację ułożenia pacjenta i dostarczania tlenu w danych warunkach klinicznych.

To istotne rozróżnienie: zalecenia kliniczne dotyczą pozycji pacjenta, a nie konkretnego systemu Oxford HELP®.

Oxford HELP® OXH350 – czym jest zestaw A Plus?

OXH350 Oxford HELP® Set A Plus jest systemem pozycjonującym firmy Alma Medical przeznaczonym dla pacjentów wymagających większego uniesienia górnej części ciała.

Według oficjalnych materiałów producenta zestaw A Plus składa się z:

• Oxford HELP® Base Pillow OXH193 – poduszki bazowej,
• Oxford HELP® Headrest OXH189 – zagłówka,
• Oxford HELP® Plus Pillow OXH186 – dodatkowej poduszki zwiększającej uniesienie.

Producent wskazuje, że konfiguracja OXH350 została opracowana dla pacjentów z bardzo wysokim BMI, typowo 50+, którzy wymagają dodatkowego uniesienia w celu uzyskania właściwego ustawienia wcięcia mostkowego względem tragusa. Wartość BMI 50+ należy jednak traktować jako opis typowej grupy pacjentów wskazywanej przez producenta, a nie jako uniwersalną granicę automatycznie decydującą o zastosowaniu zestawu.

Pozycjonowanie dostosowane do pacjenta

Instrukcja Alma Medical opisuje stopniowy sposób uzyskiwania odpowiedniego ułożenia.

Podstawą systemu jest Oxford HELP® Base Pillow. Zagłówek umieszcza się u nasady szyi pacjenta, a następnie ocenia uzyskaną pozycję. Jeśli pozycja dróg oddechowych wymaga dalszej optymalizacji, producent przewiduje zastosowanie Oxford HELP® Plus Pillow OXH186 w celu zwiększenia uniesienia.

Takie rozwiązanie umożliwia dopasowanie wysokości podparcia do konkretnego pacjenta zamiast przyjmowania jednego ustawienia dla wszystkich.

Producent wyraźnie zaznacza przy tym, że poduszka Oxford HELP® Plus nie powinna być stosowana samodzielnie – jest ona elementem systemu i w zestawie A Plus współpracuje z poduszką bazową oraz zagłówkiem.

Czy pozycja ramped ułatwia intubację?

Badania nad pozycją ramped przynoszą ważne, ale nie całkowicie jednorodne wyniki.

W randomizowanym badaniu obejmującym 82 pacjentów z BMI ≥35 kg/m² porównano pozycję ramped z klasyczną pozycją sniffing podczas intubacji prowadzonej przy użyciu wideolaryngoskopu. W badanej grupie pozycja ramped była związana z mniejszą częstością trudnej wentylacji maską, większym odsetkiem łatwych intubacji według zastosowanej skali IDS oraz krótszym czasem intubacji.

Nie oznacza to jednak, że przewagę pozycji ramped można bezwarunkowo przenieść na każdą metodę intubacji i każdego pacjenta.

Opublikowany w 2026 roku przegląd systematyczny i metaanaliza obejmujące 938 uczestników nie wykazały istotnej statystycznie przewagi pozycji ramped nad sniffing pod względem pierwszej skutecznej próby intubacji ani korzystniejszej klasyfikacji Cormacka-Lehane’a w całej analizowanej populacji. Autorzy odnotowali pewne korzyści w wybranych analizach, jednak część wyników nie utrzymywała się w analizach wrażliwości.

Dlatego właściwe jest rozdzielenie dwóch zagadnień:

pozycja ramped/head-up pozostaje rekomendowana przede wszystkim jako element preoksygenacji i zarządzania drogami oddechowymi u pacjentów z otyłością, natomiast dowody dotyczące jej przewagi w samym procesie intubacji zależą od populacji, techniki i ocenianego punktu końcowego.

OXH350 nie zastępuje oceny klinicznej

System pozycjonujący jest narzędziem wspierającym uzyskanie określonego ułożenia pacjenta. Nie zastępuje oceny dróg oddechowych, decyzji anestezjologa ani indywidualnego planu postępowania.

Instrukcja producenta również przewiduje ocenę osiągniętej pozycji i dopiero w zależności od jej wyniku zastosowanie dodatkowego uniesienia.

Z tego względu w przypadku OXH350 lepiej mówić o umożliwianiu uzyskania dodatkowego uniesienia i właściwego pozycjonowania, a nie przypisywać samemu wyrobowi gwarantowany efekt kliniczny, taki jak zapobieganie desaturacji czy zapewnienie łatwej intubacji.

Gdzie może być stosowany system Oxford HELP®?

Materiały Alma Medical wymieniają szereg obszarów klinicznych, w których znajdują zastosowanie systemy Oxford HELP®. Są to m.in.:

• blok operacyjny,
• intensywna terapia,
• medycyna ratunkowa,
• opieka po znieczuleniu,
• chirurgia jednego dnia,
• położnictwo,
• kardiologia,
• radiologia.

Producent wskazuje również zastosowania związane m.in. z pacjentami z otyłością, trudnymi drogami oddechowymi, oddychaniem spontanicznym czy procedurami wymagającymi znieczulenia. Konkretny dobór systemu i sposób jego użycia powinny jednak każdorazowo wynikać z potrzeb pacjenta, planowanej procedury i aktualnej instrukcji używania.

Więcej rozwiązań z tej grupy można znaleźć w kategorii pozycjonery bariatryczne Empireum.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze rozwiązania do pozycjonowania?

Przy wyborze systemu do placówki warto patrzeć nie tylko na samą wysokość podparcia. Istotne jest przede wszystkim, czy dostępne rozwiązanie pozwala uzyskać pozycję odpowiednią dla konkretnego pacjenta i planowanej procedury.

W praktyce warto uwzględnić:

• możliwość stopniowego zwiększania uniesienia,
• stabilność ułożenia pacjenta,
• dopasowanie konfiguracji do anatomii i potrzeb klinicznych,
• możliwość stosowania dodatkowych elementów systemu, jeśli są wymagane,
• zasady czyszczenia i dekontaminacji,
• zgodność użytkowania z instrukcją producenta.

Alma Medical informuje, że do poszczególnych komponentów dołączony jest protokół czyszczenia i odkażania. Instrukcja określa również zasady pozycjonowania, stabilizacji oraz bezpiecznego użytkowania systemu.

Pozycjonowanie jako część strategii zarządzania drogami oddechowymi

U pacjenta z otyłością odpowiednie ułożenie przed indukcją znieczulenia nie powinno być traktowane jako odrębna czynność techniczna. Jest ono częścią szerszego planu obejmującego ocenę pacjenta, preoksygenację, przygotowanie sprzętu oraz strategię postępowania w przypadku trudności.

Aktualne wytyczne SOBA podkreślają właśnie takie kompleksowe podejście. Zalecają wcześniejsze omówienie strategii zarządzania drogami oddechowymi przez zespół anestezjologiczny, stosowanie ramped/head-up position podczas preoksygenacji oraz zapewnienie w placówce sprzętu odpowiedniego do potrzeb pacjentów z otyłością.

OXH350 – dodatkowe uniesienie dla pacjentów wymagających wyższego pozycjonowania

OXH350 System Pozycjonerów Oxford HELP Zestaw A Plus rozszerza podstawową konfigurację Oxford HELP® o poduszkę Plus OXH186.

Według producenta system jest przeznaczony przede wszystkim dla pacjentów z bardzo wysokim BMI – typowo 50+ – którzy wymagają większego uniesienia w celu uzyskania właściwego ustawienia górnej części ciała i dróg oddechowych.

OXH350 należy więc traktować jako specjalistyczne rozwiązanie do pozycjonowania, którego zadaniem jest umożliwienie uzyskania większego uniesienia niż w podstawowej konfiguracji Oxford HELP®. Ostateczny sposób ułożenia pacjenta pozostaje decyzją kliniczną i powinien być zgodny z instrukcją używania systemu.

Szczegółowe informacje o zestawie znajdziesz na stronie OXH350 System Pozycjonerów Oxford HELP Zestaw A Plus – Empireum.

Źródła

Alma Medical – Oxford HELP® Products. Oficjalne materiały producenta dotyczące składu zestawu A Plus, przeznaczenia OXH350 oraz zastosowania Oxford HELP® Plus Pillow.

Alma Medical – Instructions for Use. Oficjalna instrukcja używania systemu Oxford HELP®, obejmująca zasady pozycjonowania, konfigurację OXH350 oraz wskazówki dotyczące dodatkowego uniesienia.

McKechnie A. i wsp., 2025 – Airway management in patients living with obesity: best practice recommendations from the Society for Obesity and Bariatric Anaesthesia. Rekomendacje dotyczące m.in. preoksygenacji w pozycji ramped ≥30° i organizacji postępowania z drogami oddechowymi.

Lee S. i wsp. – Ramped versus sniffing position in the videolaryngoscopy-guided tracheal intubation of morbidly obese patients. Randomizowane badanie porównujące obie pozycje podczas wideolaryngoskopii.

Comparison of ramped and sniffing position for endotracheal intubation in obese patients: a systematic review and meta-analysis, 2026. Nowsza analiza obejmująca 938 uczestników, pozwalająca bardziej wyważenie interpretować dowody dotyczące intubacji.

Empireum – OXH350 System Pozycjonerów Oxford HELP Zestaw A Plus. Karta produktu i konfiguracja systemu dostępnego w ofercie Empireum.